Δράσε τώρα

Η απάντησή μας για την καλύτερη υποστήριξη των οικοσυστημάτων γλυκού νερού και τα οφέλη που προσφέρουν στη φύση, την κοινωνία και την οικονομία

 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί το κατά πόσον η πολιτική της ΕΕ για τα ύδατα (Οδηγία 2000/60) είναι κατάλληλη για τον σκοπό που έχει να επιτελέσει. Ως εκ τούτου, αναζητεί όσο το δυνατόν περισσότερες απόψεις από το κοινό σχετικά με το πόσο σημαντικά είναι τα υδάτινα οικοσυστήματα και εάν η νομοθεσία της ΕΕ αποτέλεσε τη στροφή ως προς τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων και οδήγησε στη βελτίωση της υγείας αυτών. Η ηλεκτρονική διαβούλευση για την Οδηγία 2000/60 της ΕΕ για τα ύδατα ξεκίνησε στις 17 Σεπτεμβρίου του 2018 και όλοι οι πολίτες, αλλά και τα ενδιαφερόμενα μέρη, καλούνται να εκφράσουν τις απόψεις τους.

 

Θα θέλαμε να προτείνουμε τις ακόλουθες απαντήσεις στα ερωτήματα που αφορούν την Οδηγία 2000/60 για τα ύδατα και τις δύο «θυγατρικές» οδηγίες της, την Οδηγία για τα υπόγεια ύδατα και την Οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος (γνωστή και ως Οδηγία για τις ουσίες προτεραιότητας) οι οποίες αποτελούν το πλαίσιο για την αειφόρο διαχείριση των υδάτων στην Ευρώπη. Παράλληλα, κυβερνήσεις και άλλοι – οικονομικοί κυρίως φορείς - επιθυμούν να αποδυναμώσουν την Οδηγία 2000/60 για τα ύδατα. Η προτεινόμενη αντίδρασή μας γίνεται προκειμένου να διασφαλιστεί ότι αυτή η επαναστατική  - ως προς το σκοπό της - Οδηγία θα διατηρηθεί ισχυρή και θα μπορέσει να συνεχίσει να αποτελεί το εργαλείο και το παράδειγμα προς μια αειφόρο διαχείριση των υδάτων σε ολόκληρη την ΕΕ.

 

 

 

 

 

Μέρος I - Ερωτηματολόγιο για το ευρύ κοινό

 

1. Πώς αξιολογείτε την κατάσταση που παρουσιάζουν τα ύδατα της Ευρώπης σήμερα;

Κακή

 

Προτεινόμενη απάντηση

Παρά τις ορισμένες βελτιώσεις,  που προέκυψαν χάρη στην Οδηγία 2000/60 για τα ύδατα, ιδίως όσον αφορά ορισμένους ρύπους, η κατάσταση των ευρωπαϊκών υδάτων εξακολουθεί να είναι κακή. Στην πραγματικότητα, η κατάσταση του 60% των ποταμών, λιμνών και υγροτόπων της ΕΕ κρίνεται μέτρια – κακή και δεν επιτυγχάνεται ο στόχος της καλής κατάστασης των υδάτων. Ενώ τα υπόγεια ύδατα παρουσιάζουν γενικά βελτίωση, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά προβλήματα σε ορισμένα μέρη της Ευρώπης.

 

2. Όταν σκέφτεστε το νερό και τις διάφορες χρήσεις και λειτουργίες του, ποια από τα ακόλουθα θεωρείτε προτεραιότητα;

 

  • Προστασία των πηγών πόσιμου νερού και των συστημάτων εφοδιασμού: Υψηλή προτεραιότητα                                         
  • Προστασία των υδάτων από τη ρύπανση: Υψηλή προτεραιότητα                                                                      
  • Διαθεσιμότητα πόσιμου νερού και νερού για οικιακή χρήση: Υψηλή προτεραιότητα                                                                   
  • Διαθεσιμότητα νερού για άρδευση στη γεωργία: Χαμηλή προτεραιότητα                                                           
  • Διαθεσιμότητα νερού για τη βιομηχανία: Χαμηλή προτεραιότητα                                                                       
  • Διαθεσιμότητα νερού για δραστηριότητες αναψυχής: Υψηλή προτεραιότητα                                                                 
  • Διαθεσιμότητα νερού για μεταφορικούς σκοπούς: Χαμηλή προτεραιότητα                                                                       
  • Διαθεσιμότητα νερού για παραγωγή ενέργειας: Χαμηλή προτεραιότητα                                                            
  • Προστασία των φυσικών υδάτων και των συνδεδεμένων οικοσυστημάτων: Υψηλή προτεραιότητα                                      
  • Πρόληψη των πλημμυρών και προστασία απ’ αυτές: Υψηλή προτεραιότητα

 

Προτεινόμενη απάντηση

Αν η Οδηγία 2000/60 εφαρμόζεται σωστά, τότε θα υπάρχει διαθέσιμο νερό για να ικανοποιήσει όλες τις νόμιμες χρήσεις νερού. Ωστόσο, το πόσιμο νερό και η διατήρηση των υδάτινων οικοσυστημάτων ως πηγή νερού πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα όσον αφορά την κατανομή του.

 

3. Θεωρείτε ότι επί του παρόντος η διαχείριση και η χρήση των υδάτων πραγματοποιούνται με βιώσιμο τρόπο;

Όχι

 

Προτεινόμενη απάντηση

Τα κράτη μέλη δεν δείχνουν την απαιτούμενη φιλοδοξία να αντιμετωπίσουν τους κύριους παράγοντες της μη βιώσιμης διαχείρισης των υδάτινων πόρων της Ευρώπης. Η παρούσα εφαρμογή της Οδηγίας για τα ύδατα - η οποία υπάρχει ακριβώς για τη διασφάλιση της αειφόρου διαχείρισης και χρήσης των υδάτων - χαρακτηρίζεται από υπερβολική χρήση και συχνά κατάχρηση της ευελιξίας που επιτρέπει στις κυβερνήσεις να αναβάλλουν τα απαιτούμενα μέτρα,  να χαμηλώνουν τους στόχους ή να επιτρέπουν την υλοποίηση καταστροφικών έργων. Επιπλέον, συχνά τα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) είναι αναποτελεσματικά λόγω του ακατάλληλου προγραμματισμού από τις αρμόδιες αρχές, τη μερική ή/και ελλιπή διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη, τη στήριξη σε πρωτοβουλίες (μη δεσμευτικά μέτρα) και την ανεπαρκή χρηματοδότηση για την εφαρμογή αναγκαίων μέτρων στο πλαίσιο ολοκληρωμένων προγραμμάτων μέτρων και ως εκ τούτου δεν επιτυγχάνουν τους περιβαλλοντικούς στόχους. Τέλος, οι μεγάλοι χρήστες νερού και όσοι ανήκουν στο πεδίο εφαρμογής της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» δεν καταβάλλουν το μερίδιο για να επανορθώσουν τη ζημιά που προκάλεσαν, αφήνοντας το κόστος να βαρύνει κυρίως τους φορολογούμενους και τους καταναλωτές μέσω των λογαριασμών του νερού.

 

6. Πιστεύετε ότι η διαχείριση των υδάτινων πόρων στη χώρα σας έχει βελτιωθεί από τότε που θεσπίστηκαν η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα (2003) και η οδηγία για τις πλημμύρες (2009); Σημειώνεται ότι οι χρονολογίες που αναφέρονται είναι οι χρονολογίες μεταφοράς των οδηγιών αυτών στην εθνική νομοθεσία.

Ναι, σε κάποιο βαθμό

 

Προτεινόμενη απάντηση

Παρόλο που οι στόχοι της πολιτικής της ΕΕ για το νερό δεν έχουν επιτευχθεί και η βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων παραμένει μια φιλοδοξία, η Οδηγία 2000/60 είχε θετικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη πρακτικών διαχείρισης σε ολόκληρη την Ευρώπη. Έχουν τεθεί σε εφαρμογή σημαντικές δομές διαχείρισης και οι γνώσεις μας σχετικά με την κατάσταση και τις πιέσεις σε ποτάμια, λίμνες, υγρότοπους, δέλτα, υπόγεια ύδατα και παράκτια ύδατα στην ΕΕ έχουν βελτιωθεί σημαντικά, όπως και οι γνώσεις σχετικά με τα οικονομικά αποδοτικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να αντιμετωπιστούν οι πιέσεις. Υπήρξε επίσης σημαντική βελτίωση της διαφάνειας στη διαχείριση των υδάτων και στη συμμετοχή του κοινού, τα οποία είναι άμεσα αποτελέσματα της Οδηγίας 2000/60. Τέλος, σημειώθηκε πρόοδος στο επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των χωρών που μοιράζονται λεκάνες απορροής ποταμών, παρέχοντας ζωτική διασυνοριακή προστασία των οικοσυστημάτων γλυκού νερού.

 

7. Πιστεύετε ότι η ποιότητα των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων στη χώρα ή στην περιφέρειά σας έχει βελτιωθεί από τότε που θεσπίστηκε η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα;

Ναι, σε κάποιο βαθμό

 

Προτεινόμενη απάντηση

Οι βελτιώσεις εξαρτώνται αποκλειστικά στην προθυμία των κρατών μελών να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι τα ποτάμια, οι λίμνες, οι υγρότοποι και τα υπόγεια ύδατά τους είναι υγιή και όπου η Οδηγία 2000/60 έχει εφαρμοστεί σωστά, οι βελτιώσεις είναι ορατές. Γενικά, στην Ευρώπη η υιοθέτηση μέτρων στο πλαίσιο ολοκληρωμένων προγραμμάτων μέτρων οδήγησε σε μείωση της ρύπανσης από αστικές, βιομηχανικές και γεωργικές πηγές, καθώς και στην πρόληψη των αρνητικών αλλαγών στις φυσικές συνθήκες των οικοσυστημάτων, σταματώντας ή προσαρμόζοντας κάποια καταστροφικά έργα υποδομής. Έτσι, πραγματοποιήθηκαν σημαντικές αποκαταστάσεις οικοσυστημάτων και μέτρα αποκατάστασης (π.χ. έργα απομάκρυνσης φραγμάτων) τα οποία είχαν και άμεση επίπτωση στη βιοποικιλότητα.

 

8. Ποια από τα παρακάτω θεωρείτε ότι αποτελούν προκλήσεις για την επίτευξη καλής ποιοτικής και/ή ποσοτικής κατάστασης των επιφανειακών/υπόγειων υδάτων; (βαθμολογήστε κάθε ζήτημα με βαθμό μεταξύ 5 και 1, όπου 5 =πολύ σημαντικό εμπόδιο, 4 = μεγάλο εμπόδιο, 3 = μέτριο εμπόδιο, 2 = μικρό εμπόδιο, 1 = δεν αποτελεί εμπόδιο. Θα πρέπει να βαθμολογηθούν όλα τα ζητήματα, εάν είναι δυνατόν, αλλά διατίθεται επίσης και η επιλογή «Δεν γνωρίζω / Δεν έχω άποψη»).

 

Ποσοτικές πτυχές

  • Αυξανόμενη ζήτηση για πόσιμο νερό / αύξηση του πληθυσμού: 2 (Μικρό εμπόδιο)                                                                          
  • Αυξανόμενη ζήτηση για νερό στους τομείς της παραγωγής ενέργειας, της βιομηχανίας και της γεωργίας: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)                                                                                     
  • Αυξανόμενη ζήτηση για νερό σε βιομηχανικές δραστηριότητες: 3 (Μέτριο εμπόδιο)                                                                             
  • Αυξανόμενη ζήτηση για νερό για άρδευση στη γεωργία: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)                                                                            
  • Ενίσχυση των περιόδων ξηρασίας (με αποτέλεσμα τη μείωση της διαθεσιμότητας νερού) λόγω της κλιματικής αλλαγής: 2 (Μικρό εμπόδιο)

 

Ρύπανση των υδάτων

  • Ρύπανση των υδάτων από τη χρήση φυτοφαρμάκων στη γεωργία: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)                                       
  • Ρύπανση των υδάτων με θρεπτικά στοιχεία προερχόμενα από: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)

α) απόβλητα μονάδων επεξεργασίας αστικών και βιομηχανικών λυμάτων: 2 (Μικρό εμπόδιο)                       

β) γεωργική χρήση λιπασμάτων και κοπριάς: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)                                              

  • Ρύπανση από βαρέα μέταλλα ανεξαρτήτως πηγής, μεταξύ άλλων από παλαιότερες εξορυκτικές εργασίες: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)                                                                                                
  • Επίμονη ρύπανση με οργανικά χημικά προϊόντα τα οποία έχουν πλέον απαγορευτεί στην ΕΕ: 4 (Μεγάλο εμπόδιο)
  • Αναδυόμενα ρυπαντικά υλικά (π.χ. μικροπλαστικά, φάρμακα): Δεν γνωρίζω / Δεν έχω άποψη                                         

α) μικροπλαστικά: Δεν γνωρίζω / Δεν έχω άποψη                                                                                       

β) φάρμακα: 3 (Μέτριο εμπόδιο)                                                                                   

γ) άλλοι αναδυόμενοι ρύποι: Δεν γνωρίζω / Δεν έχω άποψη                                                                                 

  • Ανεπαρκής ρύθμιση των ρυπογόνων εκπομπών: 2 (Μικρό εμπόδιο)

 

Βιοποικιλότητα

  • Αρνητικές επιπτώσεις στα υδάτινα οικοσυστήματα: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)
  • Αρνητικές επιπτώσεις στα χερσαία οικοσυστήματα που εξαρτώνται από το νερό: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)

 

Ανάπτυξη υποδομών

  • Αλλαγές στη φυσική δομή των υδάτινων συστημάτων (π.χ. ευθυγράμμιση ποταμού, κατασκευή φράγματος, προστασία από τις πλημμύρες, εργασίες εξόρυξης): 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)
  • Ανεπαρκής δυναμικότητα του συστήματος αποχέτευσης (με αποτέλεσμα να δημιουργούνται υπερχειλίσεις): 3 (Μέτριο εμπόδιο)
  • Ανεπαρκή ή περιορισμένα αποθέματα ταμιευτήρων νερού (άρδευση, παραγωγή ενέργειας κ.λπ.): Δεν γνωρίζω / Δεν έχω άποψη
  • Διαρροές στα δίκτυα παροχής πόσιμου νερού: 3 (Μέτριο εμπόδιο)

 

Υδροληψία

  • Παράνομη υδροληψία ή υδροληψία που δεν υπόκειται σε ρύθμιση: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)
  • Ρυθμιζόμενα αλλά μη βιώσιμα ποσοστά υδροληψίας: 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)
  • Χαμηλά τέλη υδροληψίας (τα οποία ενθαρρύνουν τη σπατάλη και/ή τη μη συλλογή/επαναχρησιμοποίηση του νερού): 5 (Πολύ σημαντικό εμπόδιο)

 

Προτεινόμενη απάντηση

Τα υδάτινα οικοσυστήματα αντιμετωπίζουν πολλές πιέσεις. Εντούτοις, σημαντικό εμπόδιο στην επίτευξη διατήρησης της καλής κατάστασης είναι η ρύπανση από τη γεωργία, η υπερβολική άντληση του υδροφορέα και των επιφανειακών υδάτων (σε μεγάλο βαθμό λόγω μη βιώσιμων γεωργικών πρακτικών) και οι παρεμβάσεις στις φυσικές συνθήκες των ποταμών και άλλων οικοσυστημάτων γλυκών υδάτων λόγω της υδροηλεκτρικής ενέργειας, της ναυσιπλοΐας, της γεωργίας και της διαχείρισης των πλημμυρών. Επιπλέον, το γεγονός ότι οι μεγάλοι ρυπαντές και χρήστες δεν τιμωρούνται για τυχόν ζημιές που προκαλούν (μια ισχυρή απαίτηση της Οδηγίας που δεν τηρείται σήμερα) αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην καλή διατήρηση των υδάτων. Ο αντίκτυπος των ρύπων, συμπεριλαμβανομένων των μικροπλαστικών, στην επίτευξη των στόχων της Οδηγίας δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί.

 

9. Ποιες είναι οι κυριότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα ή η περιφέρειά σας όσον αφορά τη διαχείριση των υδάτων;

Επιλέξτε τις σημαντικότερες προκλήσεις.

το πολύ 5 επιλογές

 

  • Μη απόδοση προτεραιότητας στα ζητήματα που αφορούν τα ύδατα στο εθνικό θεματολόγιο πολιτικών
  • Ανεπαρκής διαβούλευση με το ευρύ κοινό και τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη και ελλιπής συμμετοχή αυτών
  • Ανεπαρκής ενοποίηση με άλλους τομείς σχετικούς με τα ύδατα και αντιφατικές πολιτικές σχεδιασμού
  • Προκλήσεις που οφείλονται σε γεωργικές δραστηριότητες (π.χ. θρεπτικά στοιχεία, ευτροφισμός, φυτοφάρμακα, αντλήσεις κ.λπ.)
  • Άλλο: Επίσης, η έλλειψη πολιτικής βούλησης από τα κράτη – μέλη στην αντιμετώπιση των κυριότερων πιέσεων στα υδάτινα οικοσυστήματα (π.χ. γεωργία, υδροηλεκτρική ενέργεια, ναυσιπλοΐα, διαχείριση γκρίζων πλημμυρών), αποδεικνύεται συν τοις άλλοις από τη χρήση εξαιρέσεων στην Οδηγία και στη διάθεση κονδυλίων για μη αναγκαία μέτρα και εκτός πλαισίου ολοκληρωμένων προγραμμάτωνμέτρων, δηλαδή όχι για μέτρα ολοκληρωμένης διαχείρισης του νερού.

 

Προτεινόμενη απάντηση

Επιπρόσθετα: Υπάρχει σαφής έλλειψη πολιτικής βούλησης από τα κράτη – μέλη προκειμένου να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις κυριότερες πιέσεις στα υδάτινα οικοσυστήματα και αυτή είναι μακράν η κύρια πρόκληση για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων στην Ευρώπη. Αυτή η έλλειψη φιλοδοξίας είναι επίσης εμφανής στην μη ύπαρξη των υδάτινων ζητημάτων στην πολιτική ατζέντα και στην ύπαρξη οικοσυστημάτων που η κατάσταση τους χαρακτηρίζεται κακή δίχως αυτό να αντιμετωπίζεται σε άλλες τομεακές πολιτικές (αυτό εντοπίζεται ιδιαίτερα στη γεωργία, την ενέργεια και τις μεταφορές). Για παράδειγμα, η γεωργική πολιτική της ΕΕ προωθεί την εντατικοποίηση της γεωργίας, οδηγώντας σε ρύπανση και υπεραλίευση. Οι ενεργειακές πολιτικές προωθούν και επιδοτούν επιλογές όπως η υδροηλεκτρική ενέργεια, παρά τις αρνητικές επιπτώσεις που έχουν στη βιοποικιλότητα. Οι πολιτικές στον τομέα των μεταφορών προωθούν την ανάπτυξη υποδομών με κακή χωροθέτηση, με ελάχιστη προσοχή στα είδη γλυκών υδάτων και τα ενδιαιτήματά τους. Η απουσία διαβούλευσης ή η προσχηματική διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη (συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών οργανώσεων και του ευρύτερου κοινού) σχετικά με τις αποφάσεις που αφορούν την προστασία και την αποκατάσταση των υδάτων μας αποτελεί επίσης εμπόδιο για την ανάληψη της απαραίτητης δράσης, όπως και η έλλειψη βούλησης για τη χρηματοδότηση των αναγκαίων μέτρων.

 

11. Ποιες δράσεις πιστεύετε ότι είχαν τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στη βελτίωση της ποιότητας του νερού και της αποδοτικής χρήσης του νερού από τον χρόνο μεταφοράς της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα στην εθνική νομοθεσία το 2003; (Βαθμολογήστε κάθε ζήτημα με βαθμό μεταξύ 5 και 1, όπου 5 =πολύ σημαντική βελτίωση, 4 = σημαντική βελτίωση, 3 = μέτρια βελτίωση, 2 = μικρή βελτίωση, 1 = καμία βελτίωση. Θα πρέπει να βαθμολογηθούν όλα τα ζητήματα, εάν είναι δυνατόν, αλλά διατίθεται επίσης και η επιλογή «Δεν γνωρίζω / Δεν έχω άποψη»).

 

  • Αυστηρότερη ρύθμιση στον τομέα της περιβαλλοντικής ρύπανσης: 3 (Μέτρια βελτίωση)
  • Αυστηρότερη ρύθμιση για την ελαχιστοποίηση της χρήσης επικίνδυνων χημικών προϊόντων στη βιομηχανία κ.λπ.: 3 (Μέτρια βελτίωση)
  • Διεθνής συνεργασία για την αντιμετώπιση της ρύπανσης: 3 (Μέτρια βελτίωση)
  • Αλλαγή στις προσεγγίσεις όσον αφορά τη χρήση του νερού για παραγωγή/μετατροπή ενέργειας (π.χ. υδροηλεκτρική ενέργεια, συστήματα νερού ψύξης κ.λπ.): 2 (Μικρή βελτίωση)
  • Αποδοτικότερες τεχνολογίες επεξεργασίας λυμάτων: 4 (Σημαντική βελτίωση)
  • Καλύτερη τεχνολογία στα νοικοκυριά/συσκευές για μείωση της κατανάλωσης νερού (π.χ. καζανάκια διπλής ροής, ρυθμιστές ροής ντους, πλυντήρια φιλικά προς το περιβάλλον): 2 (Μικρή βελτίωση)
  • Τιμολόγια για χρήση νερού (π.χ. βάσει μετρήσεων για βιομηχανική, γεωργική και οικιακή χρήση): 3 (Μέτρια βελτίωση)
  • Περισσότερες δημοσίως διαθέσιμες πληροφορίες σχετικά με την ποιότητα, τη διαθεσιμότητα και την κατανομή του νερού: 2 (Μικρή βελτίωση)
  • Περισσότερο βιώσιμη χρήση του νερού στη γεωργία: 2 (Μικρή βελτίωση)
  • Αλλαγές σε άλλες γεωργικές πρακτικές που ενδέχεται να επηρεάζουν την ποιότητα του νερού και τη διαθεσιμότητά του (π.χ. μειωμένη χρήση φυτοφαρμάκων, βιολογική γεωργία, αμειψισπορά κ.λπ.): 2 (Μικρή βελτίωση)
  • Πολεοδομικός σχεδιασμός που «δημιουργεί χώρο για το νερό»: 3 (Μέτρια βελτίωση)
  • Καλύτερη ενσωμάτωση της προστασίας των υδάτων και της χρήσης των υδάτων στις μεταφορές: 2 (Μικρή βελτίωση)
  • Ακαδημαϊκή έρευνα και δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας σχετικά με τη βελτίωση της αποδοτικής χρήσης του νερού και την αντιμετώπιση πιθανών πηγών ρύπανσης: 2 (Μικρή βελτίωση)
  • Άλλο: /

 

Προτεινόμενη απάντηση

Τα μέτρα που αποδείχθηκαν πιο αποτελεσματικά όσον αφορά τους στόχους της Οδηγίας 2000/60 υπήρξαν τα αναγκαία μέτρα στο πλαίσιο ολοκληρωμένων προγραμμάτων μέτρων (ρυθμίσεις στη χρήση ορισμένων ρυπογόνων ουσιών, χρήση οικονομικών εργαλείων, εφαρμογή μέτρων που έχουν θεσπιστεί από άλλες σχετικές νομοθεσία της ΕΕ όπως η επεξεργασία λυμάτων κα). Μη δεσμευτικά μέτρα, όπου έχουν επιλεγεί, ιδίως όσον αφορά τη γεωργική ρύπανση ή την υπεραλίευση, έχουν αποδειχθεί πολύ λιγότερο αποτελεσματικά.

 

13. Ανησυχείτε για τις πιθανές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην ποιότητα και τη διαθεσιμότητα του νερού;

Ναι, και για τα δύο

 

14. Θεωρείτε ότι καταβάλλονται επαρκείς προσπάθειες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην ποιότητα και τη διαθεσιμότητα του νερού;

Όχι

 

Προτεινόμενη απάντηση (για απαντήσεις στις ερωτήσεις 13 και 14)

Σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, και ιδιαίτερα στη Μεσόγειο, η κλιματική αλλαγή πιθανόν να αυξήσει τη ζήτηση νερού, αλλά και να μειώσει την παροχή νερού. Σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, οι αυξήσεις των απορροών, των πλημμυρών ή των αυξανόμενων επιπέδων της στάθμης της θάλασσας θα είναι περισσότερο πρόβλημα, επηρεάζοντας επίσης την ποιότητα των υδάτων και την υποδομή για την παροχή πόσιμου νερού. Βλέπουμε ήδη αυτά τα φαινόμενα και μπορούμε να περιμένουμε να ενταθούν τα επόμενα χρόνια. Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν είναι μόνο η αλλαγή του κλίματος αλλά κυρίως η κακή διαχείριση των υδάτινων πόρων μας που οδηγεί σε καταστάσεις λειψυδρίας ή αρνητικές επιπτώσεις από τις πλημμύρες. Τα κράτη-μέλη θα χρειαστεί να κάνουν πολύ περισσότερα για να ανταποκριθούν στις υδατικές ανάγκες που προκύπτουν από τη βιώσιμη γεωργία, τους παραγωγούς ενέργειας, τη βιομηχανία αλλά και τη διατήρηση των οικοσυστημάτων γλυκού νερού, ενώ ταυτόχρονα θα έχουν να αντιμετωπίσουν την αύξηση των πληθυσμών. Η Οδηγία είναι το τέλειο εργαλείο για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης.

 

22. Πόσο εξοικειωμένοι είστε με τις ακόλουθες πράξεις του δικαίου της ΕΕ και με τις απαιτήσεις που απορρέουν από αυτές;

Οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα: Μέτρια

Οδηγία για τα υπόγεια ύδατα: Μέτρια

Οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος: Μέτρια

Οδηγία για τις πλημμύρες: Μέτρια

 

23. Έχουν συμβάλει οι ανωτέρω πράξεις του δικαίου της ΕΕ στη μείωση της ρύπανσης των ποταμών και των λιμνών και στην αύξηση της ασφάλειάς τους σε σύγκριση με την κατάστασή τους πριν από μία δεκαετία;

Ναι, σε μεγάλο βαθμό

 

Προτεινόμενη απάντηση

Έχει διαπιστωθεί σημαντική μείωση των ρύπων που συνδέονται με τα αστικά και βιομηχανικά λύματα (π.χ. αμμώνιο και φωσφορικό άλας) στα περισσότερα ποτάμια και λίμνες της Ευρώπης. Η μεγάλη πλειοψηφία των ποταμών και των λιμνών που είναι κατάλληλες για κολύμβηση έχουν επίσης εκτιμηθεί ότι είναι καλής ποιότητας. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά τη μη σημειακή ρύπανση, όπως για παράδειγμα από τη γεωργία.

 

24. Έχουν συμβάλει οι ανωτέρω πράξεις του δικαίου της ΕΕ στη μείωση της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων και στην αύξηση της ασφάλειάς τους σε σύγκριση με την κατάστασή τους πριν από μία δεκαετία;

Ναι, σε κάποιο βαθμό

 

Προτεινόμενη απάντηση

Καθώς τα υπόγεια ύδατα αντιδρούν σε διαφορετικό χρόνο (πιο αργά) στα μέτρα αντιμετώπισης της ρύπανσης από ό, τι τα ποτάμια και οι λίμνες, η μειούμενη τάση της ρύπανσης είναι λιγότερο ορατή σε αυτά. Η πίεση από τη γεωργία παραμένει η κύρια αιτία της κακής κατάστασης των υπόγειων υδάτων της Ευρώπης.

 

25. Πώς αξιολογείτε τη συνολική συμβολή των ανωτέρω πράξεων του δικαίου της ΕΕ στη βελτίωση της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, συμπεριλαμβανομένης της ποιότητας και της διαθεσιμότητας του νερού;

Μεγάλη συμβολή

 

Προτεινόμενη απάντηση

Η Οδηγία 2000/60 υπήρξε ο κύριος μοχλός για την ανάπτυξη αυστηρότερης και πιο φιλόδοξης εθνικής νομοθεσίας για την αειφόρο χρήση των υδάτων και την προστασία των οικοσυστημάτων από τη ρύπανση, την υπερβολική άντληση και άλλες αρνητικές επιπτώσεις. Παραδείγματα από όλη την Ευρώπη καταδεικνύουν σαφώς ότι, όπου αυτή έχει εφαρμοστεί σωστά, η Οδηγία υπήρξε η κινητήριος δύναμη για τη βελτίωση της διαχείρισης των υδάτων και στη συνέχεια για την κατάσταση της βιοποικιλότητας, των οικοσυστημάτων και των υπηρεσιών που παρέχουν αυτά στους ανθρώπους, στη φύση και την οικονομία. Αν και πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα για την εφαρμογή της Οδηγίας, αυτή είναι κατάλληλη για το σκοπό που έχει να επιτελέσει και πρέπει να διατηρηθεί.

 

26. Πώς αξιολογείτε τη συνολική συμβολή των ανωτέρω πράξεων του δικαίου της ΕΕ στην πρόληψη της ρύπανσης των μεταβατικών και παράκτιων υδάτων (συμπεριλαμβανομένων των φιορδ, των εκβολών ποταμών, των λιμνοθαλασσών, των δέλτα);

Μεγάλη συμβολή

 

Προτεινόμενη απάντηση

Το πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 2000/60 παρέχει το ίδιο επίπεδο προστασίας από τη ρύπανση στα μεταβατικά και παράκτια ύδατα όπως και στα ποτάμια και τις λίμνες και έχουν σημειωθεί βελτιώσεις στα ύδατα αυτά όσον αφορά τη χημική ρύπανση. Ωστόσο, ένα σχετικά υψηλότερο ποσοστό μεταβατικών και παράκτιων υδάτων από ότι τα ποτάμια και οι λίμνες επηρεάζονται από τη ρύπανση, υποδεικνύοντας ότι τα κράτη-μέλη δεν αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά την πίεση αυτή στα φιορδ, στις εκβολές των ποταμών, στις λιμνοθάλασσες και στα δέλτα.

 

Συμπληρωματικές παρατηρήσεις:

Ενδιαφέρομαι για την παρούσα αλλά και τη μελλοντική κατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων και συμφωνώ με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις ότι η Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ) της ΕΕ είναι κατάλληλη για το σκοπό της και έχει επιτύχει στην προστασία και αποκατάσταση των υδάτων για το περιβάλλον, την κοινωνία και την οικονομία. Παρακαλώ να λάβετε υπόψη σας την πιο λεπτομερή απάντησή μου σχετικά με τους λόγους για τους οποίους η Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ) είναι αποτελεσματική, αποδοτική, συναφής, συνεκτική και επωφελής στο πλαίσιο σχολίων του Μέρους ΙΙ της διαβούλευσης.

 

Ως πολίτης που ενδιαφέρεται για το περιβάλλον, είμαι αντίθετος στην αλλαγή της Οδηγίας Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ) και θέλω να διατηρηθούν τα υψηλά της πρότυπα όπως αυτά ισχύουν σε όλη την Ευρώπη. Επί του παρόντος, τα κράτη-μέλη δείχνουν ελάχιστη θέληση ως προς την εφαρμογή της Οδηγίας Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ). Αυτό αποδεικνύεται από τα αναποτελεσματικά Σχέδια Διαχείρισης των λεκανών απορροής ποταμών των Υδατικών Διαμερισμάτων της χώρας μου, τα προγράμματα μέτρων που δεν εφαρμόζονται επαρκώς, την ανεπαρκή χρηματοδότηση για την υλοποίηση διαχειριστικών μέτρων, καθώς και την υπερβολική χρήση (και κατάχρηση) διαφόρων τύπων απαλλαγών που προβλέπονται στο πλαίσιο της Οδηγίας. Η Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ) έχει ανάγκη όχι μόνο την πλήρη εφαρμογή της από τα κράτη μέλη, αλλά και την ενισχυμένη επιβολή από πλευράς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

 

 

 

 

 

Μέρος II - Ερωτηματολόγιο για ενδιαφερόμενα μέρη με ειδικές γνώσεις

 

1. Σε ποιον βαθμό η εφαρμογή των ανωτέρω οδηγιών ήταν αποτελεσματική όσον αφορά την επίτευξη των παρακάτω στόχων;

 

  • Πρόληψη της υποβάθμισης της κατάστασης: Μετρίως αποτελεσματική
  • Προστασία και βελτίωση των υδάτινων οικοσυστημάτων: Μετρίως αποτελεσματική
  • Μείωση της χημικής ρύπανσης των επιφανειακών υδάτων: Πολύ αποτελεσματική
  • Μείωση της ρύπανσης των επιφανειακών υδάτων με θρεπτικά στοιχεία: Λίγο αποτελεσματική
  • Μείωση της χημικής ρύπανσης των υπόγειων υδάτων: Πολύ αποτελεσματική
  • Μείωση της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων με θρεπτικά στοιχεία: Λίγο αποτελεσματική
  • Προστασία των συστημάτων υπόγειων υδάτων από εξάντληση των πόρων: Λίγο αποτελεσματική
  • Προώθηση της βιώσιμης χρήσης των υδάτων: Λίγο αποτελεσματική
  • Βελτίωση των υδρομορφολογικών συνθηκών των επιφανειακών υδάτων: Λίγο αποτελεσματική
  • Συμβολή στην προστασία των θαλάσσιων και παράκτιων υδάτων: Λίγο αποτελεσματική
  • Εξασφάλιση επαρκών επενδύσεων σε υποδομές και μέτρα: Λίγο αποτελεσματική
  • Μείωση του κόστους παραγωγής πόσιμου νερού: Μετρίως αποτελεσματική
  • Μετριασμός των επιπτώσεων των περιόδων ξηρασίας: Μετρίως αποτελεσματική
  • Διαχείριση κινδύνων πλημμύρας: Μετρίως αποτελεσματική
  • Συμβολή στην εξασφάλιση επαρκούς παροχής νερού καλής ποιότητας: Μετρίως αποτελεσματική

 

Προτεινόμενη απάντηση

Η αποτελεσματικότητα της νομοθεσίας συμβαδίζει με το επίπεδο της εφαρμογής της. Όπου έχουν τεθεί σε εφαρμογή μέτρα στο πλαίσιο ολοκληρωμένων προγραμμάτων μέτρων, η Οδηγία υπήρξε από ικανοποιητική έως πολύ αποτελεσματική (όπως για παράδειγμα στην απαγόρευση επικίνδυνων  ουσιών που προκαλούν χημική ρύπανση). Απαιτούνται ακόμη πιο αποτελεσματικά μέτρα για την επίτευξη και άλλων μέτρων - στόχων, όπως για παράδειγμα η μείωση της ρύπανσης των θρεπτικών συστατικών από τη γεωργία.

 

3. Εξ όσων γνωρίζετε, εφαρμόζονται και επιβάλλονται αποτελεσματικά στη χώρα σας όλες οι απαιτήσεις των οδηγιών;

Όχι

 

Εάν όχι, παραθέστε παραδείγματα των σημαντικότερων κενών εφαρμογής για την αντίστοιχη οδηγία:

Οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα:

  • Αναποτελεσματικά ΣΔΛΑΠ και μέτρα εκτός πλαισίου ολοκληρωμένων προγραμμάτων μέτρων τα οποία δεν περιλαμβάνουν κατάλληλα ή οικονομικά αποδοτικά μέτρα για την αντιμετώπιση κύριων πιέσεων. Συχνά δεν περιλαμβάνουν καν βασικά μέτρα από άλλες νομοθεσίες της ΕΕ. Συνήθως τα μέτρα είναι αόριστα και ασαφή και δεν συνδέονται με συγκεκριμένες πιέσεις ενώ συχνά είναι μη δεσμευτικά, καθώς τα κράτη-μέλη δεν τα θεσπίζουν ως υποχρεωτικά. Επίσης, δεν υπάρχουν σοβαρά μέτρα αποκατάστασης.
  • Ανεπαρκής παρακολούθηση και μέθοδοι αξιολόγησης της κατάστασης των υδατικών συστημάτων. Υπάρχουν αβεβαιότητες όσον αφορά την κατάσταση και τους λόγους αποτυχίας. Συχνά δεν μπορεί να διαπιστωθεί η εμφανής πίεση ή η επιδείνωση μίας κατάστασης.
  • Τα ΣΔΛΑΠ και τα προγράμματα μέτρων υιοθετούνται χωρίς επαρκή εθνική χρηματοδότηση. Επίσης δεν περιγράφονται σχέδια για την απόκτηση κοινοτικής χρηματοδότησης ούτε μέθοδοι ώστε οι χρήστες νερού να συνεισφέρουν στην ανάκτηση του κόστους. Υπάρχει, επίσης, αδυναμία αναγνώρισης των περιβαλλοντικών και κοινωνικοοικονομικών οφελών που προκύπτουν από τη βελτίωση της κατάστασης των υδάτων.
  • Υπερβολική χρήση και κατάχρηση διαφόρων εξαιρέσεων. Συχνά διατυπώνονται δικαιολογίες για διάφορες εξαιρέσεις οι οποίες είναι ανεπαρκείς και δεν είναι καθόλου σαφές εάν λαμβάνονται μέτρα για την επίτευξη των στόχων της Οδηγίας. Ορισμένες φορές δε, ισχύουν εξαιρέσεις μόνο σε ορισμένους τομείς.
  • Η λήψη αποφάσεων για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων στερείται διαφάνειας.

 

Προτεινόμενη απάντηση

Πολλά κράτη-μέλη δεν εφαρμόζουν όλες τις απαιτήσεις. Τα επιλεχθέντα μη δεσμευτικά μέτρα δεν είναι αποτελεσματικά ή δεν χρηματοδοτούνται. Πολλά κράτη-μέλη έχουν καταχραστεί την Οδηγία και ενσωμάτωσαν σε αυτή μειωμένους στόχους ή/και επέτρεψαν μεγαλύτερες χρονικές περιόδους για την επίτευξη της καλής κατάστασης των υδάτινων οικοσυστημάτων. Επιπλέον, δεν έχουν ενσωματώσει την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

 

4. Σύμφωνα με την οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα, ένα υδατικό σύστημα θεωρείται ότι βρίσκεται σε καλή κατάσταση μόνον όταν είναι σε καλή κατάσταση όλα τα σχετικά ποιοτικά στοιχεία και πληρούνται τα σχετικά ποιοτικά πρότυπα καλής κατάστασης (η αρχή «ένα εκτός, όλα εκτός»). Σε ποιον βαθμό συμφωνείτε με τις ακόλουθες δηλώσεις:

 

  • Η αρχή «ένα εκτός, όλα εκτός» διασφαλίζει ότι όλες οι συναφείς πιέσεις καλύπτονται  επαρκώς από τις μεθόδους που εφαρμόζονται στη χώρα σας για την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης: Συμφωνώ σε μεγάλο βαθμό
  • Η προσέγγιση «ένα εκτός, όλα εκτός» εξασφαλίζει σαφή εικόνα των σημείων όπου απαιτούνται βελτιώσεις: Συμφωνώ σε μεγάλο βαθμό
  • Η εξέταση των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης με βάση την προσέγγιση «ένα εκτός, όλα εκτός» επιτρέπει την κατάλληλη ιεράρχηση των μέτρων: Συμφωνώ σε μεγάλο βαθμό
  • Θα ήταν ευκολότερη η επεξήγηση στο κοινό των σημείων όπου έχει σημειωθεί πρόοδος εάν η επίσημη κατάσταση που δημοσιεύεται δεν έπρεπε να βασίζεται στην αρχή «ένα εκτός, όλα εκτός»: Δεν συμφωνώ
  • Η προσέγγιση «ένα εκτός, όλα εκτός» για την ταξινόμηση ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εστιάζουν στη βελτίωση των υδατικών συστημάτων που πλησιάζουν στην επίτευξη καλής κατάστασης και όχι αυτών που βρίσκονται στη χείριστη κατάσταση: Δεν συμφωνώ
  • Θα άξιζε να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να συμπληρωθεί η αξιολόγηση βάσει της αρχής «ένα εκτός, όλα εκτός» με περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την πρόοδο που σημειώνεται όσον αφορά την οικολογική κατάσταση: Δεν συμφωνώ
  • Η απομάκρυνση από την αξιολόγηση βάσει της αρχής «ένα εκτός, όλα εκτός» θα δημιουργήσει τον κίνδυνο παράβλεψης εξαιρετικά σημαντικών ζητημάτων: Συμφωνώ σε μεγάλο βαθμό

 

 

 

Προτεινόμενη απάντηση

Το "one-out-all-out" είναι μια σημαντική επιστημονική αρχή της Οδηγίας, πράγμα που σημαίνει ότι εάν, για παράδειγμα, η κατάσταση των ψαριών είναι κακή, η κατάσταση ενός ποταμού ή μιας λίμνης δεν μπορεί να θεωρηθεί καλή, ακόμα και εάν διαπιστώνεται βελτίωση της ποιότητας των υδάτων. Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να γνωστοποιήσουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά για παράδειγμα την αντιμετώπιση μιας χημικής ρύπανσης στον ποταμό ή τη λίμνη και αυτή η επιστημονική αρχή δεν τους εμποδίζει από το αναλάβουν δράσεις, αλλά εξασφαλίζει ότι αντιμετωπίζονται όλα τα προβλήματα των υδάτων συνολικά. Αναγνωρίζει επίσης ότι τα οικοσυστήματα χαρακτηρίζονται από σύνθετες, διασυνδεδεμένες και αλληλεξαρτώμενες σχέσεις μεταξύ ειδών - οικοτόπων και φυσικών διεργασιών και ενσωματώνουν την αρχή της προφύλαξης ενόψει της αβεβαιότητας σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας αυτών των σύνθετων αλληλεπιδράσεων και αλληλεξαρτήσεων.

 

17. Κατά την άποψή σας, εφαρμόζεται στη χώρα σας η αρχή ανάκτησης του κόστους (άρθρο 9 της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα);

Όχι

 

Εάν όχι, ή μόνο σε κάποιο βαθμό, εξηγήστε τους λόγους:

Παρόλο που η μεγάλη πλειονότητα των κρατών-μελών εισήγαγε ή προσαρμόζει μηχανισμούς τιμολόγησης νερού για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της Οδηγίας, η κατάλληλη τιμολόγηση του νερού παραμένει μια μεγάλη πρόκληση σε όλη την ΕΕ:

  • Η τιμολόγηση του νερού δεν εφαρμόστηκε πλήρως και επαρκώς σε διάφορους τομείς και περιορίζεται συχνά στην επεξεργασία λυμάτων και την παροχή πόσιμου νερού.
  • Οι τιμές δεν αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος, καθώς το κόστος για το περιβάλλον σπάνια αντικατοπτρίζεται στο σύστημα τιμολόγησης. Το κόστος μάλιστα για το περιβάλλον συχνά δεν υπολογίζεται καν.
  • Κάποιοι μηχανισμοί είναι επιλεκτικοί και αποκλείουν ορισμένους σημαντικούς χρήστες ή την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και συχνά υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ των εισφορών διαφόρων χρηστών των υδάτων, ενώ τα νοικοκυριά φέρουν συχνά το μεγαλύτερο βάρος πληρώνοντας πολύ περισσότερα από τη γεωργία ή / και τη βιομηχανία.

 

Προτεινόμενη απάντηση

Η νομοθεσία υποχρεώνει τις χώρες να εφαρμόσουν την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που έχουν προκαλέσει. Ωστόσο, αυτό δεν έχει συμβεί ακόμη και ορισμένα κράτη-μέλη επέλεξαν να αυξήσουν τους λογαριασμούς νερού αντί να εισαγάγουν επαρκή οικονομικά μέσα, όπου, για παράδειγμα, οι αγρότες βιομηχανικής κλίμακας που προκαλούν ρύπανση των υδάτων υποχρεούνται να πληρώσουν.

 

24. Λαμβανομένων υπόψη των στόχων και των οφελών της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα, υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η οδηγία συνεπάγεται δυσανάλογη διοικητική επιβάρυνση για τις αρχές (εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές), τους οικονομικούς φορείς (π.χ. βιομηχανίες, εταιρείες ύδατος), μεμονωμένους πολίτες ή άλλους;

Όχι

 

Προτεινόμενη απάντηση

Τα μέτρα για την αποκατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων σε κακή κατάσταση έχουν κόστος. Ωστόσο τα οφέλη που θα έχουμε από υδάτινα οικοσυστήματα σε καλή κατάσταση είναι τόσο σημαντικά ώστε να ξεπεράσουμε αυτά τα κόστη. Οι οικονομικοί τομείς που ευθύνονται για τις πιέσεις στα ύδατά μας πρέπει να εφαρμόσουν μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η Οδηγία 2000/60 επέβαλε δυσανάλογες υποχρεώσεις. Επιπλέον, η Οδηγία έχει πολλούς νομικούς μηχανισμούς για να διασφαλίσει ότι δεν λαμβάνονται μέτρα εάν θεωρούνται υπερβολικά δαπανηρά ή επιβαρύνουν υπερβολικά τη βιομηχανία, π.χ. τους παραγωγούς υδροηλεκτρικής ενέργειας.

 

34. Θεωρείτε ότι η εφαρμογή της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα, της οδηγίας για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, της οδηγίας για τα υπόγεια ύδατα και της οδηγίας για τις πλημμύρες έχει βελτιώσει τον βαθμό στον οποίο οι άνθρωποι αναγνωρίζουν τη σημασία της καλής ποιότητας του νερού για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί αυτή να επιτευχθεί;

Σε κάποιο βαθμό

 

Εάν όχι, ή μόνο σε κάποιο βαθμό, εξηγήστε τους λόγους:

Η Οδηγία έχει θεσπίσει αρκετές σχετικές υποχρεώσεις οι οποίες, εάν εφαρμόζονται σωστά, μπορούν να βελτιώσουν την κατανόηση και την εκτίμηση της σημασίας των υδάτων και να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη υποστήριξη του κοινού για την επίτευξη των στόχων της. Ωστόσο, παρά τα θετικά παραδείγματα, οι συμμετοχικές διαδικασίες δεν έχουν διεξαχθεί. Ως εκ τούτου, χάθηκαν πολλές ευκαιρίες για σωστή επικοινωνία των ωφελειών, για να γίνει το κοινό μέρος της εφαρμογής της φιλόδοξης Οδηγίας 2000/60 και να την υποστηρίξει.

 

Προτεινόμενη απάντηση

Λόγω υποχρεώσεων που απορρέουν από τη νομοθεσία της ΕΕ, γνωρίζουμε πολύ περισσότερα σχετικά με την κατάσταση του υδάτινου περιβάλλοντος μας, τα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν, καθώς επίσης και πού ήταν επιτυχείς οι αποκαταστάσεις για παράδειγμα πλημμυρικών περιοχών για τη μείωση των ζημιών από πλημμύρες ή την απομάκρυνση των φραγμάτων στο μέλλον. Η Οδηγία υποχρεώνει επίσης τα κράτη-μέλη να συμβουλεύονται τους πολίτες και να τους καλούν να συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων σχετικά με το μέλλον των υδάτων. Ωστόσο, τα κράτη-μέλη δεν κατάφεραν να αναγνωρίσουν επαρκώς την αξία του νερού και των υγιεινών οικοσυστημάτων, τα οποία εξακολουθούν να θεωρούνται πρωτίστως ως πηγές νερού και ενέργειας. Τα κρίσιμα οφέλη, όπως η αλιεία σε γλυκά ύδατα, η προστασία από τις πλημμύρες για τις πόλεις και οι ροές ιζημάτων που κρατούν τα δέλτα του πλανήτη πάνω από τα αυξανόμενα επίπεδα της θάλασσας, συχνά παραβλέπονται.

 

37. Υπάρχουν πτυχές της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα, της οδηγίας για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, της οδηγίας για τα υπόγεια ύδατα και της οδηγίας για τις πλημμύρες οι οποίες είναι πλέον παρωχημένες για την επίτευξη καλής κατάστασης ή τη μείωση των κινδύνων πλημμύρας;

- Οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα: Όχι

- Οδηγία για τα υπόγεια ύδατα: Όχι

- Οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος: Όχι

- Οδηγία για τις πλημμύρες: Όχι

 

Προτεινόμενη απάντηση

Οι υποχρεώσεις που ορίζονται από τη νομοθεσία παραμένουν σημαντικές ενόψει των ολοένα αυξανόμενων πιέσεων στο υδάτινο περιβάλλον μας, της αυξανόμενης ζήτησης για νερό, καθώς και της αυξανόμενης συχνότητας και έντασης των πλημμυρών και της ξηρασίας. Η νομοθεσία της ΕΕ για τα ύδατα είναι αρκετά ευέλικτη ώστε να αντιμετωπίζει τις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες, όπως η κλιματική αλλαγή ή οι νέες τεχνολογικές και τις οικονομικές εξελίξεις.

38. Οι διατάξεις της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα σχετικά με την αξιολόγηση της οικολογικής κατάστασης επιτρέπουν τον διαχωρισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής από τις άλλες επιπτώσεις;

Ναι, πλήρως

 

Προτεινόμενη απάντηση

Η Οδηγία υποχρεώνει τα κράτη μέλη να αξιολογούν τις πιέσεις στο υδάτινο περιβάλλον. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πρόσθετη πίεση και πρέπει να ενσωματώνονται σωστά στα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής. Αυτή η σχέση μεταξύ αλλαγής του κλίματος και άλλων πιέσεων μπορεί να αντιμετωπιστεί με τον προσεκτικό ορισμό της "οικολογικής κατάστασης". Επιπλέον, η ευέλικτη διαδικασία σχεδιασμού της Οδηγίας είναι κατάλληλη για τη διαχείριση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

 

42. Οι διατάξεις της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα και της οδηγίας για τα υπόγεια ύδατα επαρκούν για την προστασία των συστημάτων υπόγειων υδάτων από τεχνολογικές εξελίξεις όπως η υδραυλική ρωγμάτωση;

Ναι

 

Προτεινόμενη απάντηση

Η Οδηγία 2000/60 και οι «θυγατρικές» οδηγίες μπορούν να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις που προκύπτουν από τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις, λόγω της αρχής της προφύλαξης της Οδηγίας και της υποχρέωσης αντιμετώπισης όλων των πιέσεων στο υδάτινο περιβάλλον - τόσο όσον αφορά την αξιολόγηση, όσο και η υιοθέτηση ενός οικονομικά συμφέροντος συνδυασμού μέτρων, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Αυτό θα περιλάμβανε την υδραυλική ρωγμάτωση (fracking) που έχει δυο δυνητικές επιπτώσεις για τα υπόγεια ύδατα: την προμήθεια νερού που απαιτείται για να γίνει η έγχυση στο υπέδαφος καθώς και τα λύματα από την επεξεργασία. Η απόρριψη των λυμάτων από την υδραυλική ρωγμάτωση στα υπόγεια ύδατα απαγορεύεται βάσει της Οδηγίας. Σε συνδυασμό με άλλα νομοθετήματα της ΕΕ (π.χ. Οδηγία για την Εκτίμηση των Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, Οδηγίες για τα είδη και τους οικοτόπους, τα απόβλητα, REACH, περιβαλλοντική ευθύνη κλπ), η υδραυλική ρωγμάτωση μπορεί να σχεδιαστεί με τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων και τη συμμετοχή του κοινού, συμπεριλαμβανομένων των χρηστών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τυχόν παύση των δραστηριοτήτων.

46. Κατά τη γνώμη σας, σε τι βαθμό παρουσιάζουν εσωτερική συνοχή η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα, η οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, η οδηγία για τα υπόγεια ύδατα και η οδηγία για τις πλημμύρες;

Πλήρης συνοχή

 

Προτεινόμενη απάντηση

Η επίτευξη ακόμα μεγαλύτερης συνοχής στην πολιτική για τα ύδατα της ΕΕ αποτέλεσε βασικό λόγο για την καθιέρωση της Οδηγίας. Οι σημαντικές πιέσεις για το νερό αντιμετωπίζονται πλέον σε ένα κοινό κανονιστικό πλαίσιο και τα νομοθετήματα της ΕΕ για το νερό είναι συνεκτικά και οι προθεσμίες και ειδικές διατάξεις όπως η συμμετοχή του κοινού πρέπει να συντονιστούν.

 

49. Θεωρείτε ότι το νομικό πλαίσιο που παρέχεται από τις συλλογικές δράσεις της οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα, της οδηγίας για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, της οδηγίας για τα υπόγεια ύδατα και της οδηγίας για τις πλημμύρες είναι συνεκτικό με τους παρακάτω τομείς περιβαλλοντικής / τομεακής πολιτικής;

  • Στρατηγική της ΕΕ για τις πράσινες υποδομές: Απολύτως συνεκτικό                                                             
  • Πολιτική για τη βιοποικιλότητα: Απολύτως συνεκτικό                                                           
  • Πολιτική για τα χημικά προϊόντα: Απολύτως συνεκτικό                                                                         
  • Πολιτική για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος: Απολύτως συνεκτικό                                                                    
  • Πολιτική για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό της: Μερικώς συνεκτικό
  • Πολιτική για τις βιομηχανικές εκπομπές: Απολύτως συνεκτικό                                        
  • Πολιτικές για την ποιότητα του αέρα: Απολύτως συνεκτικό                                                              
  • Πολιτικές για τα απόβλητα: Απολύτως συνεκτικό                                                                      
  • Αποδοτική χρήση των πόρων: Απολύτως συνεκτικό                                                                 
  • Περιβαλλοντική ευθύνη: Απολύτως συνεκτικό                                                            
  • Περιβαλλοντικό έγκλημα: Απολύτως συνεκτικό                                                                        
  • Πολιτική μεταφορών: Ασυνεπές                                                                
  • Προστασία της υγείας: Απολύτως συνεκτικό                                                           
  • Γεωργικές πολιτικές: Ασυνεπές                                                                             
  • Έρευνα και καινοτομία: Απολύτως συνεκτικό                                                             
  • Χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Life+: Απολύτως συνεκτικό                                                                     
  • Περιφερειακή πολιτική: Μερικώς συνεκτικό                                                                       
  • Πολιτική για την πολιτική προστασία: Απολύτως συνεκτικό
  • Άλλο: ενέργεια: Ασυνεπές

 

Παραθέστε τυχόν παρατηρήσεις:

Πολλά έργα περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ και περιβαλλοντικές πολιτικές της ΕΕ υποστηρίζουν και υποστηρίζονται από την Οδηγία 2000/60 και τις θυγατρικές της οδηγίες. Ωστόσο, η έλλειψη ολοκλήρωσης και συνοχής της εν λόγω πολιτικής με άλλες τομεακές πολιτικές (κυρίως γεωργία, μεταφορές, ενέργεια), υπονομεύει τους στόχους του κεκτημένου της ΕΕ για το νερό. Πρέπει να τονιστεί ότι το νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την αειφόρο διαχείριση των υδάτων δεν είναι η αιτία αυτής της ασυνέπειας - οι αναλύσεις δείχνουν ότι η έλλειψη ενσωμάτωσης των ανησυχιών για το νερό σε άλλους τομείς της πολιτικής αποτελεί τη βασική αιτία της κακής εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ για το νερό και εκφράζεται σε διαφορετικά επίπεδα. Για παράδειγμα, η έλλειψη συντονισμού και συνοχής των πολιτικών αντικατοπτρίζεται σε χώρες που δεν εκμεταλλεύονται επενδυτικές ευκαιρίες για την εφαρμογή των μέτρων της Οδηγίας που παρέχονται από τους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της ΕΕ (ιδίως τα κονδύλια της πολιτικής συνοχής και τη χρηματοδότηση της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής) και επιλέγουν να χρηματοδοτήσουν μέτρα (π.χ. τεχνικές λύσεις για τη διαχείριση των πλημμυρών, την ναυσιπλοΐα, την άρδευση και την αποστράγγιση της γης). Υπάρχει επίσης ένας αναποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ των διαφόρων αρμόδιων αρχών και υπηρεσιών και επομένως δεν υπάρχει συντονισμένη εφαρμογή μεταξύ των πολιτικών για τα ύδατα και άλλων τομεακών πολιτικών, όπως η γεωργία, η ενέργεια, οι μεταφορές. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται επίσης στην έλλειψη ευθυγράμμισης των διαδικασιών σχεδιασμού των επενδύσεων (π.χ., τα σχέδια αγροτικής ανάπτυξης προετοιμάζονται μεμονωμένα από τα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής) ή σε σημαντικές διαφορές ως προς το τι θεωρούν οι διάφορες υπηρεσίες ως βιώσιμη διαχείριση των υδάτων (π.χ. διαφορά μεταξύ περιβαλλοντικών και γεωργικών υπηρεσιών σχετικά με το τι συνίσταται στην εξοικονόμηση νερού).

 

Προτεινόμενη απάντηση

Η Οδηγία έχει συνοχή με την περιβαλλοντική νομοθεσία και υποστηρίζει την επίτευξη στόχων πολιτικής όπως η αναστολή της απώλειας της βιοποικιλότητας. Η επίτευξη των στόχων της Οδηγίας έχει υπονομευθεί σημαντικά από μη βιώσιμες πρακτικές που προωθούνται στο πλαίσιο των τομεακών πολιτικών της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τη γεωργία, την ενέργεια και τις μεταφορές, και οι στόχοι προστασίας των υδάτων πρέπει να ενσωματωθούν στις ίδιες τομεακές πολιτικές.

 

51. Ποια είναι η προστιθέμενη αξία της θέσπισης νομοθεσίας σε επίπεδο ΕΕ σε σύγκριση με τα αποτελέσματα που θα μπορούσαν να επιτευχθούν από τη θέσπιση νομοθεσίας σε εθνικό/περιφερειακό επίπεδο;

- Οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα: Υψηλή προστιθέμενη αξία

- Οδηγία για τα υπόγεια ύδατα: Υψηλή προστιθέμενη αξία

- Οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος: Υψηλή προστιθέμενη αξία

- Οδηγία για τις πλημμύρες: Υψηλή προστιθέμενη αξία

 

Προτεινόμενη απάντηση

Η Οδηγία υπήρξε η κύρια κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη αυστηρότερης και φιλόδοξης εθνικής νομοθεσίας για την προστασία των οικοσυστημάτων. Συνέβαλε επίσης σε αυξημένη συνεργασία και διασυνοριακή προστασία των ποταμών που μοιράζονται αρκετές χώρες της ΕΕ Η Οδηγία συνέβαλε επίσης στη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ενιαία αγορά της ΕΕ.

 

Τελικές ερωτήσεις

Εάν επιθυμείτε να αναλύσετε περαιτέρω την απάντησή σας σε κάποια από τις παραπάνω ερωτήσεις ή να προσθέσετε σχόλια ή πληροφορίες σχετικά με άλλες πτυχές που σχετίζονται με τον έλεγχο καταλληλότητας, μπορείτε να το πράξετε στο παρακάτω πλαίσιο.

 

Απάντηση: Η παρουσία και διατήρηση υγιών υδάτινων οικοσυστημάτων είναι σημαντική για μένα. Είμαι ενήμερος για τις πρόνοιες της Οδηγίας Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ) και συμφωνώ με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις ως προς το ότι είναι κατάλληλη για το σκοπό της και οι φιλόδοξοι στόχοι της είναι δικαιολογημένοι:

  • Η προσέγγιση που ορίζεται στην Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ) είναι κατάλληλη για την αποτροπή της περαιτέρω επιδείνωσης, τη βελτίωση και αποκατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων καθώς και τη διασφάλιση αξιόπιστης παροχής καθαρού νερού για όλες τις έννομες χρήσεις του.. Η Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ) έχει οδηγήσει στην υιοθέτηση αυστηρότερων εθνικών νομοθεσιών για την προστασία των υδάτων καθώς και δικαιολογημένων δράσεων σε επίπεδο ΕΕ για την ορθολογικής διαχείρισης των πολύτιμων υδάτινων πόρων που δεν περιορίζονται από σύνορα. Η Οδηγία είναι αρκετά ευέλικτη προκειμένου να μπορεί να συμπεριλάβει κοινωνικοοικονομικές ανησυχίες και να προσαρμοστεί ανάλογα με τις διοικητικές δομές, τις τοπικές συνήθειες, συνθήκες και παραδόσεις κάθε περιοχής.
  • Η Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ) εξακολουθεί να είναι σημαντική για την αντιμετώπιση ποικίλων πιέσεων που αντιμετωπίζουν τα ύδατα της ΕΕ και των κοινωνικών και οικονομικών προκλήσεων που συνδέονται με το νερό [συμπεριλαμβανομένης της κλιματικής αλλαγής και των νέων τεχνολογικών εξελίξεων, όπως η υδραυλική ρωγμάτωση (fracking)]. Η καταγραφή της ποιοτικής και ποσοτικής κατάστασης των υδάτινων οικοσυστημάτων βάσει ενιαίων αρχών και μέτρων παραμένει κρίσιμη, όπως συμβαίνει και με την τιμολόγηση του νερού, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».
  • Όταν εφαρμόζεται σωστά, η Οδηγία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στο να αποτρέπει την περαιτέρω επιδείνωση, να προστατεύει και να βελτιώνει την κατάσταση των υδάτινων οικοσυστημάτων, να προωθεί τη βιώσιμη χρήση του νερού, να ενισχύει την προστασία και τη βελτίωση του υδάτινου περιβάλλοντος, να διασφαλίζει την προοδευτική μείωση της ρύπανσης των υπογείων υδάτων και να αποτρέπει την περαιτέρω μόλυνσή τους καθώς και να συμβάλλει στο μετριασμό των επιπτώσεων από πλημμύρες και ξηρασίες. Η τρέχουσα κακή κατάσταση των υδάτων στην ΕΕ οφείλεται στην έλλειψη οράματος και πολιτικής βούλησης για την αντιμετώπιση των κυριότερων ζητημάτων και πιέσεων που αφορούν τα ύδατά μας. Αυτό ΔΕΝ είναι αποτέλεσμα των νομικών διατάξεων της Οδηγίας και της προσέγγισης στη διαχείριση των υδάτων.
  • Επιπρόσθετα με την προστασία της φύσης (προστασία των εσωτερικών επιφανειακών, των μεταβατικών, των παράκτιων και των υπόγειων υδάτων), η Οδηγία είναι επωφελής για την υγεία των ανθρώπων και τη βιώσιμη ανάπτυξη ενώ αποφέρει πρόσθετα κοινωνικά οφέλη (π.χ. αποφυγή κόστους της επεξεργασίας του νερού, περιορισμός οικονομικών απωλειών λόγω ξηρασίας και πλημμύρας).
  • Η Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ) είναι συνεπής με άλλα νομοθετήματα της ΕΕ για το περιβάλλον και υποστηρίζει τους σχετικούς στόχους της ΕΕ για την οικονομική ανάπτυξη. Ωστόσο, η επίτευξη των στόχων της Οδηγίας έχει υπονομευθεί σημαντικά από μη βιώσιμες πρακτικές που προωθούνται στο πλαίσιο των τομεακών πολιτικών της ΕΕ (ιδίως γεωργίας, ενέργειας, μεταφορών).

 

Καλώ την Επιτροπή και τα κράτη μέλη όχι μόνο να διατηρήσουν την Οδηγία Πλαίσιο για το Νερό (2000/60/ΕΚ), αλλά παράλληλα να ενισχύσουν και να ενδυναμώσουν την εφαρμογή της και να ενσωματώσουν τους στόχους που αφορούν στην προστασία των υδάτων σε άλλες τομεακές πολιτικές (ιδίως στη γεωργία, την ενέργεια, τις μεταφορές, την διαχείριση πλημυρών κ.ά.).

Δράσε τώρα

Ανάλαβε δράση

 
Αποδέχομαι την πολιτική απορρήτου*
Συμφωνώ με την παραπάνω πολιτική απορρήτου. Τα δεδομένα μου πρόκειται να διατηρηθούν για τη διάρκεια της συγκεκριμένης εκστρατείας. Είμαι ενήμερος/η ότι τα δεδομένα μου θα μεταφερθούν προς και θα διαχειριστούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη δημόσια διαβούλευση. Επιτρέπω στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημοσιεύσει την απάντησή μου ανώνυμα.
Διάβασε τις απαντήσεις που θα αποσταλούν εκ μέρους σου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Παρακαλούμε συμπληρώστε όλα τα πεδία
Παρακαλούμε ελέγξτε το email σας
Έχετε συμμετάσχει ήδη
Παρακαλούμε συμφωνείστε με τη δήλωση προστασίας προσωπικών δεδομένων
Κάτι δεν πήγε καλά! Παρακαλούμε ανανεώστε τη σελίδα ή δοκιμάστε αργότερα.
*Υποχρεωτικό πεδίο
 
204.118 άνθρωποι μίλησαν. Βοήθησέ μας να φτάσουμε τους 300.000 πολίτες!

Τριπλασίασε την επιρροή σου!

Σας ευχαριστούμε που συμμετέχετε σε αυτή την εκστρατεία για την προστασία του νερού!
 
Βοηθήστε μας να το διαδώσουμε.

Πείτε στους φίλους σας να συμμετάσχουν!
ΥΓ: Μην ξεχάσετε να ελέγξετε το email σας και να επιβεβαιώσετε την εγγραφή σας στο newsletter.